مهندسی معماری یکی از پرمتقاضی ترین رشته های گروه ریاضی است، اما بر خلاف رشته هایی مثل کامپیوتر که رتبه پذیرش در همه دانشگاه ها به هم نزدیک است، فاصله رتبه قبولی معماری بین دانشگاه های مختلف کشور می تواند چند هزار رتبه باشد.
معماری روزانه سراسری؛ گستره ای بزرگ از دانشگاه ها
این رشته در بیش از سی دانشگاه دولتی کشور، از دانشگاه های بزرگ و پرسابقه تهران گرفته تا دانشگاه های صنعتی متوسط شهرستانی، ارائه می شود. همین گستردگی جغرافیایی و سطح دانشگاه ها باعث شده معماری یکی از رشته هایی باشد که هم داوطلبان رتبه های زیر هزار و هم داوطلبان رتبه های بالای ده هزار، جایی برای قبولی در آن پیدا می کنند. مدت زمان تحصیل در این رشته نیز نکته مهمی است؛ دوره کارشناسی معماری معمولا شش سال طول می کشد و از دو مقطع کاردانی و کارشناسی تشکیل شده، برخلاف بیشتر رشته های مهندسی دیگر گروه ریاضی که چهار ساله هستند.
یک نمونه واقعی رتبه قبولی
برای مثال، در دانشگاه علم و صنعت ایران، رتبه قبولی مهندسی معماری روزانه سراسری در سهمیه منطقه یک در سال های اخیر نزدیک به 1225 با ترازی حدود 5000 گزارش شده است. این عدد مربوط به یک دانشگاه صنعتی مطرح تهران است و نباید آن را رتبه ثابت برای همه دانشگاه های دارای این رشته در نظر گرفت، چون دانشگاه های بزرگ تری مثل تهران و شهید بهشتی معمولا رتبه های پایین تر و رقابتی تر می پذیرند. نکته مهم دیگر این است که تقریبا همه دانشگاه های دارای رشته معماری، صرف نظر از سطح و رتبه، از داوطلبان آزمون استعداد تحصیلی هنر می گیرند، نه فقط دانشگاه های بزرگ؛ به همین دلیل آماده شدن برای این آزمون، مستقل از این که داوطلب کدام دانشگاه را در اولویت اول قرار داده، برای همه متقاضیان این رشته ضروری است.
چرا رتبه معماری بین دانشگاه ها این قدر فرق دارد
حداقل رتبه لازم مهندسی معماری 1406 در هر دانشگاه به سه عامل اصلی بستگی دارد: شهرت و جایگاه دانشگاه، ظرفیت پذیرش همان سال، و تعداد داوطلبانی که آن دانشگاه را در اولویت های بالای انتخاب رشته خود آورده اند. به همین دلیل داوطلبی که رتبه اش نزدیک به 5000 یا 6000 است، می تواند در برخی دانشگاه های صنعتی درجه دو معماری قبول شود، در حالی که همین رتبه برای دانشگاه های بزرگ تر کافی نیست. کارنامه قبولی مهندسی معماری منتشرشده از داوطلبان مختلف هم همین تفاوت چشمگیر بین دانشگاه ها را به وضوح نشان می دهد. همین تفاوت طول دوره نسبت به رشته های چهارساله، یکی از دلایلی است که برخی داوطلبان با وجود علاقه به معماری، در نهایت رشته های دیگر مهندسی را ترجیح می دهند؛ تصمیمی که باید پیش از انتخاب رشته و نه بعد از قبولی گرفته شود. ظرفیت پذیرش معماری در هر دانشگاه هم معمولا بین ده تا سی نفر متغیر است، و این تفاوت ظرفیت، مستقل از شهرت دانشگاه، خودش یکی از عوامل موثر بر رتبه نهایی قبولی در هر واحد دانشگاهی محسوب می شود.
جمع بندی برای انتخاب رشته
پیش از چیدن لیست انتخاب رشته معماری، مرور رتبه چند دانشگاه در سطح های مختلف، از دانشگاه های بزرگ تا دانشگاه های صنعتی متوسط، دقیق تر از تکیه بر یک عدد شنیده شده است. برای داوطلبانی که به دنبال سنجش دقیق تر رقابت این رشته در سطح کل کشور هستند، بررسی تراز قبولی مهندسی معماری سراسری در کنار رتبه، تصویر واقع بینانه تری از شانس قبولی در دانشگاه مورد نظرشان به دست می دهد. فارغ التحصیلان معماری در نهایت باید برای فعالیت رسمی در پروژه های ساختمانی، در آزمون نظام مهندسی هم شرکت کنند؛ آزمونی مستقل از نوع و رتبه دانشگاه محل تحصیل که صلاحیت حرفه ای مهندس معمار را تایید می کند. همین استقلال آزمون نظام مهندسی از رتبه دانشگاه، دلیل خوبی است که داوطلب رتبه میانی، دانشگاه صنعتی درجه دو را به جای رها کردن کامل رشته مورد علاقه اش در انتخاب رشته بگذارد.