خیلی از داوطلبانی که رشته روانشناسی را انتخاب می کنند، تصویری از این رشته در ذهن دارند که با واقعیت اش فاصله ی زیادی دارد؛ فکر می کنند از همان ترم اول کنار مراجع می نشینند و مشاوره می دهند، در حالی که سال های اول رشته بیشتر با آمار، روش تحقیق و نظریه های پایه پر می شود. ناگفته های رشته روانشناسی دقیقا همین جاست: فاصله ی بین تصور اولیه و روزهای واقعی دانشگاه.
در ادامه می خوانید
تفاوت انتظار و واقعیت رشته روانشناسی
خیلی از دانشجوهای سال اول انتظار دارند از ابتدا وارد بحث های عمیق روان انسان شوند، اما درس هایی مثل آمار و روش تحقیق، که برای خیلی ها جذابیت کمتری دارند، بخش مهمی از برنامه ی سال های اول را تشکیل می دهند. کسانی که این بخش را دور بزنند، در پروژه ها و پایان نامه ی بعدی شان دچار مشکل می شوند. نکته ی دیگری که خیلی از داوطلبان تازه در دانشگاه متوجه می شوند، تفاوت روانشناس و روانپزشک است؛ روانپزشک پزشک است و می تواند دارو تجویز کند، اما روانشناس چنین اجازه ای ندارد و کارش بیشتر حول ارزیابی، مشاوره و روان درمانی می چرخد. این تفاوت، نقشی که یک روانشناس در آینده می تواند ایفا کند را از همان ابتدا روشن تر می کند.
گرایش های مختلف رشته روانشناسی
روانشناسی در دانشگاه یک مسیر واحد نیست؛ از همان مقطع کارشناسی ارشد، گرایش هایی مثل روانشناسی بالینی، روانشناسی عمومی، روانشناسی رشد و روانشناسی صنعتی و سازمانی از هم جدا می شوند و هرکدام بازار کار و نوع فعالیت متفاوتی دارند. روانشناسی بالینی بیشتر حول کار مستقیم با مراجع و مشکلات روانی می چرخد، در حالی که روانشناسی صنعتی و سازمانی به محیط های کاری و منابع انسانی نزدیک تر است. شناخت زودهنگام این تفاوت به دانشجو کمک می کند از همان کارشناسی، دروس انتخابی و پروژه هایش را همسو با گرایش مورد علاقه اش انتخاب کند.
تجربه دانشجویان روانشناسی در کارورزی
تجربه دانشجویان روانشناسی نشان می دهد بخش عملی رشته، یعنی کارورزی زیر نظر استاد راهنما، جایی است که تازه معنای واقعی مشاوره و ارزیابی روانی روشن می شود. مسئولیت اخلاقی کار با مراجع، رعایت اصول محرمانگی و توانایی گوش دادن بدون قضاوت، مهارت هایی هستند که فقط با تجربه ی عملی جا می افتند، نه با خواندن کتاب. در کنار کارورزی حضوری، بسیاری از دانشجویان این روزها گزارش نویسی موردی و بحث گروهی درباره ی جلسات را هم تجربه می کنند، که مهارت تحلیل و مستندسازی را تقویت می کند.
بازار کار روانشناسی و آینده شغلی روانشناسی
بازار کار روانشناسی به مدرک تحصیلی محدود نمی شود؛ گرفتن پروانه ی فعالیت و ادامه تحصیل در مقطع بالاتر، تاثیر مستقیمی روی فرصت های شغلی دارد. آینده شغلی روانشناسی برای کسانی که فقط تا کارشناسی پیش می روند، محدودتر از کسانی است که مسیر تحصیلی شان را تا کارشناسی ارشد یا دکتری ادامه می دهند. فعالیت در مدارس، مراکز مشاوره ی خانواده و حتی بخش منابع انسانی سازمان ها، از دیگر مسیرهایی است که کمتر در معرفی های اولیه ی این رشته به آن اشاره می شود.
اهمیت پروانه فعالیت و ادامه تحصیل
بدون گرفتن پروانه ی فعالیت، خیلی از فرصت های شغلی رسمی این رشته، از جمله فعالیت مستقل به عنوان مشاور یا روان درمانگر، عملا بسته می ماند. گرفتن این پروانه معمولا زمان و مراحل مشخصی دارد که بهتر است دانشجو از همان سال های میانی دانشگاه با آن ها آشنا شود، نه بعد از فارغ التحصیلی. کسانی که این برنامه ریزی را زود شروع می کنند، فاصله ی بین فارغ التحصیلی و شروع فعالیت واقعی شان کوتاه تر می شود.
رشته روانشناسی برای چه کسانی مناسب تر است
کسی که در گوش دادن به مشکلات دیگران خسته نمی شود و می تواند بدون قضاوت، حرف طرف مقابل را تا آخر بشنود، معمولا با فضای این رشته بهتر کنار می آید. صبر برای دیدن نتیجه ی کند و تدریجی تغییر رفتار در مراجع، ویژگی دیگری است که کمبودش، برای خیلی از دانشجویان این رشته در سال های اول دلسردکننده می شود.
جمع بندی
روانشناسی رشته ای است که نتیجه اش دیر به دست می آید، پس صبر و برنامه ریزی بلندمدت لازم دارد. اگر هنوز بین این رشته و گزینه های دیگر مردد هستید، مشورت با یک مشاور خوب کنکور، تمرین بهترین روش درس خواندن برای درس های نظری این رشته و توجه به مدیریت استرس کنکور در دوران انتخاب رشته، تصمیم را آگاهانه تر می کند.