دو فارغ التحصیل دندانپزشکی با یک مدرک کاملا یکسان می توانند دو سطح درآمد کاملا متفاوت داشته باشند، یکی با کلینیک شخصی در یک شهر بزرگ و دیگری با استخدام ثابت در یک مرکز درمانی کوچک. همین تفاوت نشان می دهد چرا پاسخ به سوال پردرآمدترین رشته های تجربی کدامند، فقط یک اسم رشته نیست، بلکه به مسیر شغلی بعد از فارغ التحصیلی هم وابسته است.
درآمد رشته های تجربی در ایران
درآمد رشته های تجربی در ایران بین چند رشته پزشکی و پیراپزشکی به شکل قابل توجهی متفاوت است، اما یک عامل مشترک تقریبا در همه آن ها دیده می شود: فاصله زیاد بین کار مستقل و کار کارمندی. دندانپزشک یا داروسازی که مطب یا داروخانه شخصی دارد، معمولا درآمدی چند برابر همکار هم رشته اش که در یک مرکز دولتی یا خصوصی کارمند است به دست می آورد، چون بخش زیادی از درآمد از تعداد بیمار یا مشتری روزانه می آید، نه از یک حقوق ثابت ماهانه. پزشکان عمومی هم همین الگو را دارند؛ کسی که مطب شخصی در یک منطقه پرتردد دارد، وضعیت مالی متفاوتی نسبت به کسی دارد که فقط در یک درمانگاه شیفتی کار می کند. شهر محل فعالیت هم به همان اندازه اثرگذار است: همان تخصص در یک کلان شهر با تقاضای بالا، معمولا درآمد بیشتری نسبت به یک شهر کوچک با جمعیت محدود دارد، هرچند هزینه راه اندازی مطب یا کلینیک در شهرهای بزرگ هم بیشتر است و باید در محاسبه سود واقعی در نظر گرفته شود.
بهترین رشته تجربی از نظر درآمد
بهترین رشته تجربی از نظر درآمد را نمی توان با یک اسم واحد جواب داد، اما تخصص های پزشکی مثل جراحی، بیهوشی و برخی زیرشاخه های داخلی همیشه در بالای این فهرست قرار می گیرند، چون هم سال های تحصیل طولانی تری دارند و هم مهارت کمیاب تری می خواهند. نکته ای که خیلی ها فراموش می کنند این است که رسیدن به این تخصص ها یک مسیر چند مرحله ای است: اول قبولی در پزشکی عمومی، بعد گذراندن دوره و طرح، و بعد قبولی در آزمون تخصص. یعنی کسی که امروز به عنوان یک داوطلب تجربی این رشته ها را هدف می گیرد، باید یک برنامه ده تا دوازده ساله را در نظر بگیرد، نه فقط قبولی کنکور امسال. در این مسیر طولانی، رتبه قبولی در پزشکی عمومی فقط قدم اول است؛ ورود به یک تخصص پردرآمد و پرمتقاضی مثل جراحی یا رادیولوژی خودش یک آزمون رقابتی جداگانه دارد که هر سال ظرفیت محدودی دارد، برای همین کسی که فقط رویای عنوان تخصص را دارد بدون آماده بودن برای این رقابت دوم، ممکن است در همان مرحله پزشکی عمومی متوقف بماند.
رشته هایی که کمتر دیده می شوند اما پردرآمدند
در کنار پزشکی و دندانپزشکی، چند رشته دیگر هم هستند که کمتر در این فهرست ها دیده می شوند اما از نظر مالی وضعیت خوبی دارند. دامپزشکی برای کسی که در حوزه دام های صنعتی یا حیوانات خانگی در یک شهر با تقاضای بالا فعالیت کند، می تواند درآمد قابل رقابتی داشته باشد. فیزیوتراپی هم وقتی همراه با مطب شخصی یا همکاری با باشگاه های ورزشی و تیم های حرفه ای باشد، از حالت یک شغل معمولی به یک شغل پردرآمد تبدیل می شود. الگوی مشترک همه این مثال ها یک چیز است: تخصص بیشتر و استقلال شغلی بیشتر، معمولا با درآمد بالاتر همراه است.
جمع بندی
انتخاب رشته فقط بر اساس رتبه های درآمدی که هر سال منتشر می شود، تصمیم کاملی نیست، چون این رتبه ها معمولا میانگین هستند و تفاوت های فردی بین شهرها و سبک کاری را نشان نمی دهند. کسی که دنبال درآمد رشته پرستاری یا درآمد فیزیوتراپی یا پزشکی است، بهتر است این اعداد را کنار علاقه واقعی اش به کار بالینی روزانه بگذارد، چون شغلی که از آن خسته شود، حتی با درآمد بالا هم رضایت کافی ایجاد نمی کند. نگاهی به رشته های پردرآمد پیراپزشکی هم می تواند مسیرهای کمتر شناخته شده اما واقعا سودآوری را جلوی داوطلب بگذارد.