از میان تمام درس های اختصاصی گروه تجربی، فقط یک درس در هر آزمون پنجاه سوال دارد و همین یک رقم، فاصله اش را با بقیه درس ها مشخص می کند. تاثیر درس زیست شناسی در کنکور از همین جا شروع می شود؛ نه فقط چون مطالب زیادی دارد، بلکه چون سهمش در برگه سوال و در فرمول نمره، از هر درس تخصصی دیگری بیشتر است. برای داوطلبی که هنوز زمانش را بین چهار درس تخصصی تقسیم نکرده، همین یک نکته می تواند کل اولویت بندی برنامه مطالعه را عوض کند.
ضریب موثر زیست در کنکور تجربی
بر اساس جدول ضرایب اعلام شده، ضریب موثر زیست در کنکور تجربی در پایه دوازدهم نزدیک به ده و شصت و شش صدم است، در حالی که همین رقم برای شیمی نزدیک به نه و نوزده صدم و برای فیزیک نزدیک به هشت و چهل و پنج صدم است. یعنی زیست شناسی، هم با پنجاه سوال در برابر سی و پنج سوال شیمی و سی سوال فیزیک، و هم با ضریب بالاتر، دو برابر روی نمره کل داوطلب اثر می گذارد. نکته ای که کمتر گفته می شود این است که این ضریب برای همه زیرگروه های تجربی یکسان است؛ برخلاف تصور رایج، زیست شناسی فقط برای زیرگروه یک و علاقه مندان به پزشکی مهم نیست، بلکه برای هر داوطلب تجربی، از هر زیرگروهی، همین وزن سنگین را دارد. حتی داوطلبی که هدفش رشته ای در زیرگروه های دیگر مثل پیراپزشکی یا علوم پایه است، از همین قاعده مستثنی نیست و باید زیست را با همان جدیت دنبال کند.
اهمیت زیست شناسی بر رتبه کنکور
اهمیت زیست شناسی بر رتبه کنکور را بهتر می شود با یک مثال ساده نشان داد؛ دو داوطلب با درصدهای تقریبا برابر در شیمی و فیزیک را در نظر بگیرید. اگر یکی از آنها فقط بیست درصد بالاتر در زیست بزند، به خاطر ترکیب تعداد سوال بالا و ضریب سنگین، فاصله رتبه ای قابل توجهی بین آن دو ایجاد می شود، فاصله ای که با همین اندازه درصد در شیمی یا فیزیک به دست نمی آید. به همین دلیل رتبه های برتر هر سال، معمولا نه لزوما در همه درس ها، بلکه دقیقا در زیست شناسی درصدهای بسیار بالا و پایدار دارند. این یعنی زمانی که یک داوطلب باید تصمیم بگیرد ساعت اضافه مطالعه اش را صرف کدام درس کند، از نظر بازدهی روی رتبه، زیست معمولا گزینه اول است، مگر اینکه در درس دیگری افت خیلی شدیدتری داشته باشد.
درصد تاثیر زیست در پزشکی
برای داوطلبی که هدفش مشخصا پزشکی است، درصد تاثیر زیست در پزشکی نکته حساس تری هم دارد؛ چون رقابت برای صندلی های پزشکی فشرده تر از سایر رشته هاست، حتی چند درصد افت در زیست شناسی می تواند به اندازه چند هزار رتبه فاصله ایجاد کند. در مقابل، تثبیت درصد زیست در بازه بالا، به خصوص در ماه های پایانی، معمولا مطمئن ترین راه برای جبران ضعف احتمالی در یک درس دیگر است، چون سهم آن در فرمول نهایی نمره از همه درس های تخصصی بیشتر است. به همین دلیل بسیاری از مشاوران کنکور توصیه می کنند در ماه های آخر، اگر باید بین مرور یک فصل فیزیک یا یک فصل زیست یکی را انتخاب کرد، اول سراغ زیست رفت.
جمع بندی
با این حجم از سوال و این وزن از ضریب، زیست شناسی را نمی شود مثل یک درس فرعی کنار گذاشت، حتی برای داوطلبی که به رشته های پزشکی فکر نمی کند. شروع درست از تسلط بر بودجه بندی زیست شناسی دوازدهم است، چون بیشترین سوالات از همین پایه طرح می شود. در ادامه مسیر، تمرین با تکنیک تست زنی زیست سرعت پاسخگویی را بالا می برد و اجازه می دهد زمان بیشتری برای مرور صرف شود. برای داوطلبانی که هنوز برنامه مشخصی ندارند، آشنایی با روش مطالعه زیست کنکور نقطه شروع خوبی است تا زمان محدود باقی مانده، صرف مباحث پرتکرار شود نه هر بخشی از کتاب. در نهایت، هر برنامه هفتگی که برای گروه تجربی نوشته می شود، اگر سهم زیست در آن با تعداد سوال و ضریبش هم راستا نباشد، احتمالا نیاز به بازنگری دارد.