هرسال نزدیک ثبت نام، خیلی از خانواده های ایثارگر یک سوال مشخص دارند: آیا شرایط سهمیه شان از سال قبل فرق کرده یا نه. این نگرانی بی دلیل هم نیست، چون در سال های اخیر دست کم یک سهمیه، یعنی سهمیه فرزندان اعضای هیات علمی، به طور کامل از کنکور حذف شد، درست به این دلیل که عده ای با رتبه های بالا از آن برای جابه جایی رشته یا انتقالی سواستفاده می کردند. برای همین، پیش از ثبت نام کنکور 1406، بهتر است داوطلبان مشمول تغییر اعمال سهمیه ایثارگران را از صفر و بر اساس آخرین ضوابط بررسی کنند، نه بر اساس چیزی که یک یا دو سال پیش شنیده اند.
کنکورهای سراسری 1406
سهمیه ایثارگران در کنکورهای سراسری 1406 همچنان در دو رده اصلی تعریف می شود. رده پنج درصد به فرزندان و همسران شهدا، جانبازان بیست و پنج درصد و بالاتر، و آزادگان با بیش از یک سال اسارت اختصاص دارد. رده بیست و پنج درصد هم رزمندگان با حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه و جانبازان زیر بیست و پنج درصد را در بر می گیرد. نکته ای که خیلی از داوطلبان نمی دانند این است که هر دو رده یک شرط نمره ای مشترک دارند: باید حداقل هفتاد درصد نمره یا تراز آخرین فرد پذیرفته شده سهمیه آزاد در همان کد رشته محل را کسب کنند. یعنی اگر آخرین نفر پذیرفته شده سهمیه آزاد در یک رشته تراز هشت هزار داشته باشد، حداقل تراز لازم برای مشمول سهمیه همان رشته پنج هزار و ششصد است. این حد نصاب هفتاد درصدی طی چند سال اخیر ثابت مانده و برخلاف تصور رایج، تغییر اساسی نکرده است.
قوانین سهمیه ایثارگران
قوانین سهمیه ایثارگران هرسال در دفترچه راهنمای ثبت نام بازتایید می شود، حتی اگر متن آن با سال قبل یکسان باشد. دلیلش این است که سهمیه های دیگر کنکور واقعا دستخوش تغییر می شوند و این تغییرات گاهی با هم قاطی می شوند. برای نمونه سهمیه فرزندان اعضای هیات علمی که سالانه حدود هزار و پانصد نفر را شامل می شد، به طور کامل حذف شد. در طرف مقابل، به تازگی سهمیه ای برای بیست و سه نفر از فرزندان شهدای درگیری دوازده روزه هم اضافه شده است. پس تصویر درست این است: سهمیه ایثارگران به عنوان یک دسته، جای خودش پابرجاست، اما فهرست کامل انواع سهمیه های کنکور هرسال کمی تغییر می کند و داوطلب نباید فرض کند همه چیز عینا مثل سال قبل است.
چطور از سهمیه دقیق خود مطمئن شوید
داوطلب ایثارگر باید مدارک سهمیه خود، از جمله گواهی رسمی وضعیت ایثارگری از مرجع مربوطه، را پیش از ثبت نام آماده کند، چون بدون این مدرک سیستم ثبت نام حتی امکان انتخاب گزینه سهمیه را نمی دهد. اگر درصد جانبازی یا وضعیت خانواده در طول سال تغییر کرده باشد، مثلا افزایش درصد جانبازی بعد از یک کمیسیون پزشکی جدید، این تغییر باید قبل از مهلت ثبت نام به مدرک به روز تبدیل شود، وگرنه سهمیه بر اساس آخرین مدرک ثبت شده محاسبه می شود. اشتباه رایج این است که داوطلب فرض می کند سهمیه اش خودکار و بدون مدرک اعمال می شود، در حالی که کنترل نهایی همیشه با مدارک ارائه شده است.
جمع بندی
در نهایت، تصمیم درست برای داوطلبان ایثارگر این است که هر سال، حتی اگر سال قبل هم ثبت نام کرده باشند، دفترچه راهنمای همان سال را از اول بخوانند و مدارک خود را به روز نگه دارند. کسانی که همزمان مشمول شرایط خاص دیگری مثل معافیت تحصیلی برای کنکور هم هستند باید آن بخش را هم جداگانه بررسی کنند، چون قوانین سهمیه و قوانین معافیت تحصیلی از دو مسیر متفاوت پیگیری می شوند. پس از قطعی شدن سهمیه، مرحله بعدی که اهمیتش کمتر از خود سهمیه نیست، دقت در شرایط و جزئیات انتخاب رشته است، چون همان تراز محاسبه شده با سهمیه، مبنای رقابت در انتخاب رشته خواهد بود.