مهندسی بهداشت حرفه ای رشته ای است که فارغ التحصیلان آن مسئول شناسایی و کنترل عوامل زیان آور محیط کار، از سر و صدا و گرد و غبار کارخانه ها تا ایمنی خطوط تولید، هستند. این رشته زیرمجموعه علوم پزشکی محسوب می شود و در بسیاری از دانشگاه های علوم پزشکی کشور با ظرفیت روزانه پذیرش دارد. داوطلبان کنکور تجربی هر سال با جستجوی رتبه قبولی رشته بهداشت حرفه ای سعی می کنند شانس خود را در دانشگاه های مختلف بسنجند.
رتبه های ثبت شده در دانشگاه های دولتی
بر اساس کارنامه های قبولی، در سهمیه منطقه یک رتبه قبولی بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی مشهد نزدیک به 45305 بوده و دانشگاه علوم پزشکی شیراز با رتبه نزدیک به 35424 داوطلب پذیرفته است. در سهمیه منطقه دو، دانشگاه علوم پزشکی کرمان تا رتبه نزدیک 58180 و دانشگاه علوم پزشکی ایران تا رتبه نزدیک 38489 ظرفیت پذیرش داشته اند.
در سهمیه منطقه سه، دانشگاه علوم پزشکی مازندران در ساری با رتبه کشوری نزدیک به 35524 و دانشگاه البرز در کرج با رتبه نزدیک به 54315 دانشجو پذیرفته اند. این پراکندگی نشان می دهد کارنامه قبولی بهداشت حرفه ای 1406 در دانشگاه های مختلف تفاوت قابل توجهی با هم دارد و صرفا یک رقم کشوری نمی تواند معیار همه داوطلبان باشد.
گزینه های غیرانتفاعی و دوره روزانه
در کنار دانشگاه های دولتی، برخی دانشگاه های غیرانتفاعی نیز این رشته را با ظرفیت سهمیه عمومی ارائه می دهند که رتبه های پذیرش آن ها معمولا در محدوده 6000 تا 7000 قرار دارد، رقمی که به مراتب پایین تر از دانشگاه های دولتی روزانه است، اما شهریه این دانشگاه ها را باید در تصمیم گیری در نظر گرفت. درصد قبولی مهندسی بهداشت حرفه ای در این دانشگاه ها هم به همین نسبت با درصدهای پایین تری نسبت به دانشگاه های دولتی همراه بوده است.
کسی که مشخصا به دنبال رتبه قبولی بهداشت حرفه ای روزانه در دانشگاه های دولتی است باید توجه کند این رتبه ها هر سال بر اساس تعداد داوطلبان و ظرفیت مصوب سازمان سنجش تغییر می کند، به همین دلیل مقایسه چند سال متوالی دقیق تر از تکیه بر یک سال خاص است. سهمیه منطقه داوطلب نیز نقش تعیین کننده ای دارد، چون فاصله رتبه میان منطقه یک و منطقه دو در این رشته گاهی به بیش از 10000 رتبه می رسد.
نکاتی درباره سهمیه و بازار کار
از نظر بازار کار، فارغ التحصیلان بهداشت حرفه ای معمولا در واحدهای ایمنی و بهداشت حرفه ای کارخانه ها، شرکت های صنعتی و همچنین مراکز بهداشت دانشگاه های علوم پزشکی مشغول به کار می شوند. تقاضای صنایع برای این تخصص در سال های اخیر رشد داشته که همین موضوع باعث شده رشته بهداشت حرفه ای در کنار رشته های شناخته شده تر پیراپزشکی، گزینه ای جدی برای داوطلبان با رتبه های میانی گروه تجربی باشد.
رشته بهداشت حرفه ای را نباید با بهداشت محیط اشتباه گرفت، چون هرچند هر دو زیرمجموعه علوم بهداشتی هستند، بهداشت حرفه ای بیشتر بر ایمنی و سلامت نیروی کار در محیط های صنعتی تمرکز دارد، در حالی که بهداشت محیط به کیفیت آب، هوا و فاضلاب در سطح جامعه می پردازد. این تفاوت باعث می شود بازار کار و حتی رتبه لازم برای پذیرش این دو رشته در برخی دانشگاه ها با هم فرق داشته باشد.
بسیاری از فارغ التحصیلان بهداشت حرفه ای پس از کارشناسی، دوره کارشناسی ارشد ارگونومی، ایمنی صنعتی یا مدیریت خطر را دنبال می کنند، چون این تخصص ها در صنایع بزرگ و معادن تقاضای بالاتری دارند. داوطلبی که این رشته را برای دوره روزانه انتخاب می کند، بهتر است از همان ابتدا مسیر تحصیلات تکمیلی مورد نظرش را هم در نظر بگیرد، چون برخی دانشگاه ها در پذیرش ارشد به دانشجویان رشته خودشان اولویت می دهند.
ترتیب قرار دادن این رشته در فهرست انتخاب رشته هم روی نتیجه اثر دارد، چون حتی داوطلبی که رتبه اش در محدوده قبولی قرار دارد، اگر این رشته را در اولویت های پایین تر از ظرفیت واقعی اش قرار دهد، ممکن است به جای آن در رشته یا دانشگاهی با اولویت بالاتر پذیرفته شود.