هر سال با نزدیک شدن به فصل انتخاب رشته، سوالی که خانواده های زیادی از داوطلبان رشته ریاضی می پرسند این است که دقیقا چه عددی آن ها را به یک صندلی در رشته مهندسی صنایع دانشگاه آزاد می رساند. جواب این سوال به اندازه ای که تصور می شود ساده نیست، چون سازوکار پذیرش در واحدهای دانشگاه آزاد با دانشگاه های دولتی زیر نظر سازمان سنجش تفاوت های مهمی دارد که کمتر کسی هنگام برنامه ریزی به آن توجه می کند.
در ادامه می خوانید
چرا رتبه سراسری الگوی دقیقی برای دانشگاه آزاد نیست
دانشگاه آزاد اسلامی هر واحد را با ظرفیت، دفترچه و رقابت محلی خودش می پذیرد و برخلاف دانشگاه های دولتی، یک جدول رسمی و یکپارچه از حداقل رتبه قبولی همه واحدها برای این رشته منتشر نمی شود. تعداد پذیرفته شدگان هر واحد، فاصله جغرافیایی آن از مراکز استان، و میزان تقاضای همان سال روی هم اثر می گذارد و رتبه ورودی هر واحد را می سازد. به همین دلیل کارنامه قبولی مهندسی صنایع دانشگاه آزاد در واحد تهران جنوب می تواند با کارنامه یک واحد کوچک تر در استانی دیگر چند ده هزار رتبه فاصله داشته باشد، و مقایسه مستقیم این دو عدد بدون در نظر گرفتن واحد انتخابی گمراه کننده است.
بازه رتبه های مهندسی صنایع در دانشگاه های دولتی برای مقایسه
برای این که تصویر روشن تری از سطح رقابت این رشته به دست بیاید، نگاهی به آخرین کارنامه های موجود در دوره روزانه دانشگاه های دولتی کمک می کند. رتبه های ثبت شده برای این رشته در سهمیه منطقه یک از حدود پانصد تا بیش از شش هزار در نوسان بوده، و در دانشگاه های منطقه دو و سه همین دامنه تا نزدیک شانزده هزار هم کشیده شده است. این پراکندگی نشان می دهد که مهندسی صنایع رشته ای با ظرفیت نسبتا گسترده در سطح کشور است، و همین گستردگی در دانشگاه آزاد هم به شکل تفاوت زیاد بین واحدها خودش را نشان می دهد. داوطلبی که رتبه اش او را از سهمیه دانشگاه های دولتی دور نگه می دارد، معمولا در واحدهای پرمتقاضی دانشگاه آزاد هم با رقابت مشابهی روبرو خواهد شد.
نقش ظرفیت و شهریه در پذیرش دانشگاه آزاد
برخلاف دوره روزانه سراسری که هزینه تحصیل تقریبا صفر است، شهریه در دانشگاه آزاد بخشی جدایی ناپذیر از تصمیم گیری است و همین موضوع رفتار داوطلبان را نسبت به سهمیه های دولتی متفاوت می کند. بسیاری از پذیرفته شدگانی که رتبه شان اجازه ورود به یک دانشگاه دولتی متوسط را هم می داد، به دلایلی مثل نزدیکی به محل زندگی یا امکان جابجایی بین ترم ها، واحدهای دانشگاه آزاد را انتخاب می کنند. این رفتار باعث می شود رتبه قبولی مهندسی صنایع دانشگاه آزاد در واحدهای بزرگ شهری، پایین تر از چیزی باشد که فقط بر اساس ظرفیت اسمی انتظار می رود، چون تقاضا برای همان واحدها هم بالاست. برای همین بررسی جداگانه هر واحد، دقیق تر از تکیه بر یک رتبه میانگین کشوری است.
تفاوت شرایط بومی و غیر بومی در برخی واحدها
در برخی واحدهای دانشگاه آزاد که در شهرهای کوچک تر قرار دارند، پذیرش داوطلبان بومی همان استان با شرایط ساده تری نسبت به داوطلبان غیر بومی انجام می شود، و این موضوع می تواند رتبه لازم برای پذیرش را برای دو گروه داوطلب به شکل قابل توجهی متفاوت کند. کسی که در همان استان زندگی می کند و به دنبال ادامه تحصیل نزدیک خانواده است، معمولا نسبت به داوطلبی که از شهر دیگری قصد جابجایی دارد، رقابت کمتری را تجربه می کند. این نکته یکی دیگر از دلایلی است که یک عدد واحد نمی تواند سطح رقابت این رشته را برای همه داوطلبان به یک اندازه توضیح دهد.
جمع بندی و یک توصیه عملی
با توجه به نبود جدول رسمی و یکپارچه برای این رشته در دانشگاه آزاد در سال 1406، بهترین راه برای داوطلبانی که این رشته را در اولویت دارند، بررسی کارنامه قبولی چند واحد مشخص است که مد نظر دارند، نه اکتفا به یک عدد کلی که در فضای مجازی دست به دست می شود. مقایسه چند واحد نزدیک به محل زندگی، بررسی ظرفیت پذیرش هر کدام در دفترچه انتخاب رشته همان سال، و در نظر گرفتن روند رتبه های دانشگاه های دولتی به عنوان یک معیار کمکی، تصمیم گیری را واقع بینانه تر می کند. برای رشته های نزدیک به این حوزه، رتبه قبولی مهندسی صنایع دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی هم می تواند به عنوان یک نقطه مقایسه اضافه در نظر گرفته شود، چون سطح رقابت آن رشته تصویر کاملتری از دامنه رتبه های این حوزه به دست می دهد.