شیمی محض یا شیمی کاربردی؟ در نگاه اول این دو فقط دو اسم شبیه به هم به نظر می رسند، اما مسیرشان کاملا فرق دارد و دقیقا همین تفاوت باید مبنای انتخاب رشته شیمی کاربردی شما باشد. کسی که این تفاوت را از همان ابتدا نشناسد، معمولا در میانه دوره متوجه می شود انتظارش از رشته با واقعیت درس ها یکی نبوده است، و همین سوءتفاهم اولیه می تواند انگیزه او را در طول تحصیل کم کند.
در ادامه می خوانید
فرق شیمی کاربردی با شیمی محض
شیمی محض بیشتر به سمت پژوهش بنیادی و نظری می رود و دانشجویش زمان زیادی را صرف مباحث انتزاعی و آزمایش های پژوهشی می کند، در حالی که شیمی کاربردی از همان ترم های اول دانشجو را با فرآیندهای صنعتی، کنترل کیفیت و خط تولید آشنا می کند. اگر به کار در آزمایشگاه های صنعتی و محیط تولید علاقه دارید، شیمی کاربردی مسیر نزدیک تری به این هدف است؛ برای علاقه مندان به انتخاب رشته شیمی محض هم مسیر پژوهشی و آکادمیک تر مناسب تر است. تفاوت دیگر در نوع پایان نامه و پروژه های دوره است؛ در شیمی کاربردی پروژه ها معمولا حل یک مسئله واقعی صنعتی است، نه صرفا مطالعه نظری یک واکنش شیمیایی. حتی شیوه ارزیابی دانشجو هم در این دو رشته فرق دارد، چون در شیمی کاربردی بخشی از نمره به توانایی اجرای درست یک فرآیند در آزمایشگاه اختصاص پیدا می کند.
دروس و کارگاه های دوره کارشناسی
بخش قابل توجهی از واحدهای این رشته به شکل عملی و کارگاهی برگزار می شود؛ دانشجو در آزمایشگاه های تخصصی با دستگاه های تجزیه، عملیات واحد و روش های کنترل کیفیت کار می کند. دروسی مثل شیمی تجزیه دستگاهی، شیمی صنعتی، عملیات واحد و ایمنی آزمایشگاه بخش اصلی برنامه درسی را تشکیل می دهند و همین حجم بالای کار عملی، فارغ التحصیل این رشته را برای ورود مستقیم به محیط صنعت آماده تر می کند. علاوه بر این، بخشی از واحدهای دوره به صورت کارآموزی در واحدهای صنعتی برگزار می شود که تجربه واقعی کار در خط تولید را زودتر از فارغ التحصیلی به دانشجو می دهد. برای دانشجویی که از کار پشت میز و محاسبات صرف خسته می شود، این ترکیب عملی می تواند انگیزه بیشتری هم بدهد.
گرایش های شیمی کاربردی
در مقطع کارشناسی، گرایش های شیمی کاربردی به شکل رسمی و جدا از هم تعریف نشده اند و دانشجو دروس عمومی این رشته را می گذراند؛ گرایش بندی واقعی از مقطع کارشناسی ارشد شروع می شود، جایی که می توانید به سمت شاخه هایی مثل شیمی صنعتی، شیمی محیط زیست یا شیمی مواد بروید. شیمی صنعتی بیشتر روی فرآیندهای تولید در مقیاس بزرگ تمرکز دارد، شیمی محیط زیست به آلودگی، تصفیه و ارزیابی زیست محیطی می پردازد و شیمی مواد به ساخت و بررسی خواص مواد جدید نزدیک تر است. همین انعطاف باعث می شود بازار کار این رشته محدود به یک حوزه خاص نباشد و فارغ التحصیل بتواند مسیر تخصصی خودش را دیرتر و آگاهانه تر انتخاب کند.
چه کسی برای این رشته مناسب است
دانشجوی موفق این رشته معمولا حوصله کار دقیق و تکراری در آزمایشگاه را دارد، به رعایت نکات ایمنی اهمیت می دهد و از پیگیری یک فرآیند تولید از ابتدا تا انتها خسته نمی شود. اگر در دوران دبیرستان بیشتر از حل مسئله های عملی لذت می بردید تا حفظ نظریه های انتزاعی، این نشانه خوبی برای هماهنگی با فضای شیمی کاربردی است.
ظرفیت دانشگاه های شیمی کاربردی و بازار کار
ظرفیت دانشگاه های شیمی کاربردی نسبت به رشته های پرمتقاضی مثل پزشکی محدودتر است و در تعداد مشخصی از دانشگاه های دولتی ارائه می شود، برای همین قبل از انتخاب رشته حتما دفترچه سال جاری را با دقت بررسی کنید و ظرفیت هر دانشگاه را با رتبه خودتان بسنجید. بعد از فارغ التحصیلی، بازار کار این رشته بیشتر در صنایع شیمیایی، پتروشیمی، صنایع دارویی، صنایع غذایی و آزمایشگاه های کنترل کیفیت است؛ حوزه ای که ارتباط مستقیمی هم با انتخاب رشته علوم مهندسی در کاربردهای صنعتی دارد. بسیاری از واحدهای صنعتی برای بخش کنترل کیفیت و آزمایشگاه، مستقیما به سراغ فارغ التحصیلان همین رشته می روند، نه شیمی محض.
جمع بندی
اگر ذهن شما بیشتر با کاربرد و تولید کار می کند تا نظریه محض، شیمی کاربردی گزینه منطقی تری برای شماست. قبل از تصمیم نهایی، ظرفیت و دانشگاه های سال جاری را چک کنید، دروس کارگاهی رشته را هم مرور کنید تا با انتظارات واقعی وارد دوره شوید، و در صورت تردید، مشورت با یک مشاور خوب کنکور تصمیم را ساده تر می کند.