میان دانشگاه های صنعتی کشور، برخی به طور مشخص برای رشته مهندسی مکانیک شناخته شده اند و رتبه لازم برای ورود به آن ها هر سال میان داوطلبان مورد توجه قرار می گیرد. تراز قبولی مهندسی مکانیک سراسری در این دانشگاه ها به تفکیک منطقه رتبه بندی متفاوتی دارد و همین تفاوت، یکی از نکاتی است که داوطلبان کمتر به آن توجه می کنند. این موضوع به ویژه برای داوطلبانی اهمیت دارد که تنها بر اساس شهرت کلی یک دانشگاه تصمیم می گیرند، بدون توجه به این که پذیرش هر رشته در آن دانشگاه ممکن است الگوی متفاوتی داشته باشد.
رتبه لازم در یکی از دانشگاه های شاخص این رشته
دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی یکی از دانشگاه های شناخته شده برای این رشته است. بر اساس آخرین آمار پذیرش سهمیه روزانه، رتبه لازم برای این رشته در این دانشگاه برای داوطلبان منطقه یک حدود 1149 گزارش شده، در حالی که برای منطقه سه این رتبه تا نزدیک 1908 نیز گسترش پیدا کرده است. این فاصله نشان می دهد که صرفا دانستن نام دانشگاه کافی نیست و منطقه ثبت نام داوطلب نیز نقش تعیین کننده ای در شانس پذیرش دارد. دانشگاه های دیگری مانند صنعتی امیرکبیر و صنعتی اصفهان نیز در این رشته شناخته شده هستند و مقایسه رتبه های آن ها در کنار خواجه نصیرالدین طوسی، تصویر کامل تری از سطح رقابت این رشته در دانشگاه های صنعتی کشور ارائه می دهد.
پردیس خودگردان چه رتبه ای می طلبد
علاوه بر سهمیه روزانه، بسیاری از دانشگاه های صنعتی ظرفیتی با عنوان پردیس خودگردان مهندسی مکانیک نیز دارند که شهریه پرداز است و رتبه لازم برای آن معمولا بازتر از سهمیه روزانه همان دانشگاه است. برای نمونه، در دانشگاهی مانند صنعتی شریف که سهمیه روزانه آن رتبه های بسیار بالایی می طلبد، پردیس خودگردان همان رشته تا رتبه های نزدیک به سه هزار نیز پذیرش داشته است. این تفاوت بزرگ میان دو سهمیه یک دانشگاه واحد، فرصتی برای داوطلبانی است که به دانشگاه مشخصی علاقه دارند اما رتبه کافی برای سهمیه روزانه آن را ندارند. داوطلبی که علاقه مند به ادامه تحصیل در یک دانشگاه شناخته شده است اما توان رقابت در سهمیه روزانه آن را ندارد، می تواند پردیس خودگردان را به عنوان مسیری جایگزین برای ورود به همان دانشگاه در نظر بگیرد، هرچند هزینه تحصیل در این سهمیه به طور محسوسی بیشتر از سهمیه روزانه است.
چرا رتبه منطقه دو گاهی نزدیک تر از منطقه یک است
نکته ای که کمتر درباره آن صحبت می شود، جابه جایی غیرمنتظره رتبه ها میان مناطق مختلف است. گاهی به دلیل تعداد متفاوت داوطلبان یا ظرفیت هر منطقه در یک سال خاص، رتبه لازم برای منطقه دو به رتبه منطقه یک نزدیک تر می شود یا حتی از آن سخت تر می شود، بدون آن که سطح علمی پذیرفته شدگان تغییر چشمگیری کرده باشد. به همین دلیل نمره لازم روزانه و شبانه مکانیک را نباید فقط از روی یک سال قضاوت کرد، بلکه بهتر است روند چند سال اخیر همان دانشگاه بررسی شود تا الگوی واقعی تر به دست آید. این نوسان می تواند نتیجه تغییر سهمیه بندی، تغییر تعداد پذیرفته شدگان با سوابق تحصیلی یا حتی تغییر محبوبیت یک دانشگاه خاص در میان داوطلبان همان سال باشد.
جمع بندی برای داوطلبان این رشته
داوطلبانی که مهندسی مکانیک را در اولویت خود قرار داده اند، بهتر است به جای تمرکز بر یک دانشگاه، فهرستی از چند دانشگاه هم سطح را بر اساس منطقه خود مقایسه کنند. توجه به رشته های نزدیک نیز می تواند مفید باشد؛ برای نمونه داوطلبی که رتبه اش برای این رشته کافی نیست، گاهی با همان رتبه در رشته ای مانند تراز قبولی مهندسی مواد و متالوژی سراسری در همان دانشگاه پذیرفته می شود. بررسی همزمان چند رشته نزدیک به هم، شانس انتخاب درست را در روز نهایی کردن انتخاب رشته افزایش می دهد. همچنین توجه به این نکته مهم است که رتبه های منتشرشده در منابع مختلف گاهی بر مبنای سال های متفاوتی محاسبه شده اند، بنابراین بهتر است داوطلب همیشه سال دقیق هر آمار را بررسی کند.