هر سال هزاران داوطلب کنکور با علامت سهمیه ایثارگری در کارنامه اولیه خود روبه رو می شوند، بدون اینکه دقیقا بدانند این سهمیه چه فاصله ای با رتبه کشوری آنها ایجاد می کند. رتبه قبولی سهمیه ایثارگران 25 درصد برخلاف تصور رایج، یک عدد ثابت برای همه رشته ها نیست و کاملا به رشته، دانشگاه و ظرفیت هر سال بستگی دارد. با این حال قانونی که این سهمیه بر اساس آن محاسبه می شود، ثابت و قابل فهم است و همین قانون می تواند به داوطلب کمک کند تا شانس واقعی خود را برآورد کند، حتی پیش از اعلام نتایج نهایی.
در ادامه می خوانید
چه کسانی مشمول سهمیه 25 درصد می شوند
این سهمیه به طور مشخص شامل همسر و فرزندان شهدا، همسر و فرزندان آزادگان، و جانبازان با آسیب دیدگی 25 درصد و بالاتر به همراه یکی از اعضای درجه یک خانواده آنها می شود. برای کسب کارنامه قبولی سهمیه ایثارگران کنکور در این مسیر، داوطلب باید ابتدا شرایط عضویت در یکی از این گروه ها را داشته باشد و سپس در زمان ثبت نام کنکور، این سهمیه را به درستی انتخاب کرده باشد. اشتباه در انتخاب سهمیه یا ناقص بودن مدارک، یکی از رایج ترین دلایلی است که باعث می شود داوطلبان واجد شرایط هم نتوانند از این ظرفیت استفاده کنند.
قانون 70 درصد و نحوه محاسبه رتبه
مهم ترین قاعده برای فهم شرایط سهمیه 25 درصدی ایثارگران این است که داوطلب باید حداقل 70 درصد نمره آخرین فرد پذیرفته شده با سهمیه آزاد همان کد رشته محل را کسب کرده باشد. این یعنی سهمیه هیچ وقت جایگزین کامل نمره نمی شود، بلکه یک تخفیف مشخص و قابل محاسبه در آستانه ورود ایجاد می کند. داوطلبی که فاصله زیادی با نمره آزاد داشته باشد، حتی با وجود این سهمیه هم پذیرفته نخواهد شد، و همین نکته باعث می شود بعضی داوطلبان با وجود شرایط قانونی، در عمل به رشته دلخواه خود نرسند.
نمونه رتبه های قبولی واقعی با این سهمیه
برای درک بهتر این فاصله، می توان به کارنامه های قبولی رشته پزشکی در همین سهمیه نگاه کرد. برای نمونه در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند رتبه ای نزدیک به 1503، در زابل نزدیک به 1648، در بم نزدیک به 1609 و در بندرعباس نزدیک به 1566 برای این سهمیه ثبت شده است. در دانشگاه های خودگردان این عدد معمولا بازتر است و در زاهدان تا نزدیک 2067 هم رسیده است. این اعداد فقط برای پزشکی و در دانشگاه های مشخص معتبرند و رتبه قبولی با سهمیه ایثارگران در رشته های دیگر، به خصوص رشته های با ظرفیت بیشتر، می تواند فاصله بسیار بیشتری با رتبه کشوری داشته باشد.
تفاوت سهمیه 25 درصد با سهمیه 5 درصد
سهمیه 25 درصد اغلب با سهمیه 5 درصد ایثارگران اشتباه گرفته می شود، در حالی که این دو گروه هدف، شرایط و ظرفیت متفاوتی دارند. سهمیه 5 درصد عمدتا برای گروه های دیگر ایثارگری در نظر گرفته شده و رقابت درون آن معمولا با رقابت سهمیه 25 درصد یکسان نیست. داوطلبی که در انتخاب رشته اش این دو را با هم اشتباه بگیرد، ممکن است تصور نادرستی از شانس واقعی خود پیدا کند. مراجعه به دفترچه رسمی سازمان سنجش پیش از ثبت نام، بهترین راه برای اطمینان از انتخاب سهمیه درست است.
نکاتی برای داوطلبان مشمول این سهمیه
داوطلبی که مشمول این سهمیه است، بهتر است به جای جستجوی یک رقم ثابت، فاصله نمره خودش تا نمره آزاد همان رشته را محاسبه کند، چون این فاصله همان چیزی است که واقعا تعیین کننده قبولی است. بررسی انتخاب رشته ایثارگران در کنار سایر گزینه های دانشگاهی هم می تواند به داوطلب کمک کند تا در صورت نرسیدن به رشته اول، مسیرهای جایگزین را از قبل شناسایی کرده باشد. ثبت دقیق مدارک و پیگیری وضعیت سهمیه در سامانه سازمان سنجش، دو قدم ساده اما ضروری در این مسیر هستند.